Chương 9: Bãi ngô ngoài đê

Đám ma bà làm ba ngày. Lúc đậy nắp hòm, ông Bảy Lành kêu tôi đứng ra xa, đừng để bóng mình rớt vô hòm. Trong hòm, ba để lá thư của bà Sen. Má tự vo một nắm cơm trắng, gói lá chuối, đặt cạnh bàn tay phải của bà. Tay má run, nắm cơm méo.

Hộp thiếc ba không bỏ vô hòm. Ba đưa tôi, nói con giữ, ba không biết nên để chỗ nào.

Đêm đầu tiên sau khi chôn bà, tôi thức dậy thấy mình đứng ở bờ rạch, chân trần, mặt quay về phía thượng nguồn. Chân trái tôi tê từ đầu gối xuống, mũi chân rướm máu. Đêm thứ ba, ba ngồi canh, thấy tôi đi ra thì đi theo. Tới bờ rạch, ba nghe tôi nói, giọng Bắc, giọng con nít:

"Bu về trước rồi. Chị cõng em về đi."

Sáng đó ba nói hai cha con ra ngoài đó một chuyến. Má không cản. Má vo cho hai cha con mấy nắm cơm.

* * *

Xe đò, tàu hoả, rồi xe buýt về Khoái Châu. Thôn Quang Đạo nằm sát chân đê sông Hồng. Bà Sen mất từ năm hai ngàn lẻ ba. Con trai bà, chú Thịnh, ra ngõ đón, mặt dè chừng. Ba nói tên bà nội. Chú đứng sững một lúc rồi mời vô nhà.

Từ nhà chú ra giếng làng phải qua hai ngõ rẽ. Tôi đi trước, không ai chỉ. Tôi rẽ trái ở cây rơm, rẽ phải ở bức tường đá ong, đứng lại trước cái giếng khơi thành gạch phủ rêu. Tôi biết đứng ở khoảng đất cạnh bụi tre đầu ngõ thì thấy được ai đi từ đường đê xuống.

Chú Thịnh nhìn tôi lâu. Về nhà, chú mở rương, lấy ra một xấp thư buộc dây chun đã giòn.

"Bà Nhài gửi mẹ tôi đấy. Mẹ tôi giữ đến lúc mất."

* * *

Lá trên cùng đề năm chín mươi ba. Chữ bà nội nghiêng, nét to, tôi nhận ra ngay.

"Sen ơi. Thư em chị đọc rồi, cái lắc em gửi vào chị nhận rồi. Hôm chị đi, cái Ngà đang lên sởi, cứ lẫm chẫm đòi theo. Chị lấy dải vải buộc chân nó vào gốc tre đầu ngõ, nút buộc thuyền, cho nó khỏi chạy theo lên đê. Chị lên đến mặt đê còn thấy nó vẫy, chân giằng mãi, quả nhạc kêu, rồi tắt."

"Mấy năm sau chị mơ thấy nó đứng ngõ. Từ đấy cứ đêm nào chị nói giọng ngoài mình, ngoài cửa lại có tiếng con gọi bu. Chị sợ, chị bỏ giọng. Chị nghĩ con không nghe ra tiếng bu thì con thôi tìm, con đi đầu thai làm người no ấm."

"Đến lúc có cháu gái, chị không cầm lòng được. Chị đặt tên cháu là Ngà, ru cháu bằng giọng ngoài mình. Chị tưởng con chị được sống lại một đời. Cháu ốm suýt chết, mẹ cháu phải đổi tên. Chị thôi gọi. Từ giờ đến chết chị không nói giọng ngoài mình nữa."

Ba gấp lá thư lại. Ba nói, không nhìn ai:

"Vậy mà má giữ được tới lúc té."

Tôi hiểu câu ba nói. Cơn tai biến lấy mất cái giọng Nam bà tập năm chục năm. Cái giọng cũ trồi lên, và đứa nhỏ đứng ngõ nghe ra tiếng bu nó.

Chú Thịnh rót nước chè, nói thêm một chuyện mẹ chú hay kể. Đêm cái Ngà mất, nhà hết củi, bà cụ đốt rơm ướt sưởi cho cháu. Rơm không bắt lửa, khói um cả nhà, bà cụ vẫn ngồi đốt tới sáng.

* * *

Chiều, chú Thịnh dẫn hai cha con ra bãi ngô ngoài đê. Ngô cao quá đầu, lá úa xào xạc. Mùi phù sa chua. Chú chỉ một khoảnh đất đầu bãi, nói gốc gạo cũ chắc ở khoảng đây.

Tôi đào một cái lỗ bằng tay không, chôn cái lắc chân bạc, lấp đất, vỗ cho phẳng. Ba đặt một nắm cơm má vo xuống cạnh đó, đốt nhang, quỳ.

"Má ơi. Con đưa chị Hai về tới làng rồi. Má về rước chị đi má."

Gió lặng. Rồi từ phía đê, chỗ đầu ngõ có bụi tre, vọng xuống một tiếng gọi. Giọng đàn bà trẻ, giọng Bắc, hơi khàn cuối câu. Giọng hát ru đêm ấy.

"Ngà ơi."

Ba đứng bật dậy. Mặt ba trắng ra như hôm bà hỏi ông này là ai.

"Giọng má. Hồi ba còn nhỏ xíu má kêu ba bằng giọng đó. Ba quên mất."

"Ngà ơi."

Trong ngực tôi có cái gì cựa quậy. Tôi cắn chặt môi. Lần này tôi không đợi nghe cho ra giọng ai. Tôi biết giọng ai rồi, và tiếng gọi đó không phải gọi tôi.

"Ngà ơi."

"Dạ."

Tiếng dạ không ra từ miệng tôi. Nó ra từ giữa hai hàng ngô, ngay chỗ tôi vừa chôn cái lắc. Giọng con nít, giọng Bắc, mừng như đứa bé thấy mẹ đi chợ về.

Rồi có tiếng chân nhỏ chạy trong ngô, lá dạt ra một đường về phía đê. Tinh tinh. Tiếng nhạc nhỏ dần, xa dần, rồi tắt ở chỗ đầu ngõ.

Người tôi nhẹ đi, rồi ấm lại từ bàn chân. Cái chân trái hết tê. Tóc tôi chỉ còn mùi mồ hôi với mùi phù sa.

* * *

Tôi lấy đôi bông tai ra, tính chôn luôn. Ba giữ tay tôi lại.

"Cái đó của con. Bà mua cho con mà."

Tôi bỏ đôi bông lại vô hộp thiếc.

Về tới ấp, má đứng chờ ở bến. Má kêu tôi một tiếng, Thảo ơi. Tôi dạ liền, giọng Nam. Má ôm tôi giữa bến, khóc như con nít. Từ đó tôi hết đi trong lúc ngủ.

* * *

Bây giờ là mười lăm năm sau. Tôi sống ở Sài Gòn, có chồng, có một căn hộ nhỏ ở quận Bảy. Ba còn ở ấp Bà Hiên, giỗ bà năm nào cũng gửi thư ra cho chú Thịnh. Má mất năm năm trước. Giấy tờ tôi vẫn ghi Trần Thị Thanh Thảo.

Tôi không bao giờ đổ cơm. Đôi bông tai cất trong hộp thiếc, trên đầu tủ.

Con gái tôi bốn tuổi. Tối nào tôi cũng ru nó bằng câu bà ru, giọng Nam, không biết mình thuộc từ hồi nào. Tới chỗ bu đi chợ huyện, tôi đổi lời, hát bu ở ngay đây.

Có tối mệt quá tôi quên đổi. Câu cũ bật ra đủ cả, chữ nào cũng tròn trịa giọng Bắc. Tôi nằm im, chờ nghe ngoài cửa có ai gọi đủ ba lần.

Chưa lần nào có ai gọi.