Chương 6: Chiếc áo bà ba đen

Thằng Út Lành qua chạy đò từ sáng hôm sau. Nó hai mươi hai tuổi, con ông Năm hàng xóm, lì và hay cười, nghe chuyện ma thì cười to hơn. Ba dặn nó ba điều như đã dặn tôi. Nó dạ dạ rồi đi nổ máy. Tôi ngồi trên nhà nhìn xuống, thấy nó đứng sau lái, huýt sáo, và tự dưng tôi thấy nhẹ người. Nhẹ người xong thì xấu hổ.

Ba không nhắc chuyện Sài Gòn nữa. Nhưng tôi thấy ba gói đồ cho tôi, lặng lẽ, bỏ vô cái túi xách cũ để sau cánh cửa buồng.

* * *

Trưa đó ba qua chợ mua thuốc. Tôi ở nhà một mình, và tôi làm cái việc đã muốn làm từ hôm thấy cây kẹp tóc.

Trong buồng ba có một cái rương gỗ, khoá bằng ổ khoá nhỏ. Từ nhỏ tôi đã biết rương đó không được đụng. Tôi lấy cây đinh, cạy. Ổ khoá cũ bung ra dễ hơn tôi tưởng.

Trong rương, trên cùng là giấy tờ nhà đất, sổ hộ khẩu, giấy khai sinh của tôi. Dưới là một xấp thư tay chữ đàn bà, tôi không đọc. Dưới nữa là một cái gói bọc bằng tấm ni lông, cột dây thun. Tôi mở ra.

Một bộ áo bà ba đen. Áo và quần, vải phin, xếp gọn.

Và nó ướt.

Không ẩm. Ướt. Nước nhỏ ra từ nếp gấp khi tôi nhấc lên, nhỏ xuống đáy rương thành vũng. Nước đen, có mùi bùn, có cả một sợi rễ bần nhỏ kẹt ở nẹp áo. Rương đóng kín, bọc ni lông, nằm trong buồng khô ráo, mà bộ đồ ướt như vừa được vớt lên từ sông.

Tôi cầm cái áo trên tay. Vải lạnh. Lạnh sâu, lạnh của nước đáy sông lúc ròng sát.

Tôi không nghe tiếng ba về. Tôi chỉ thấy ba đứng ở cửa buồng, túi thuốc rớt xuống đất. Ba bước tới, giật cái áo khỏi tay tôi bằng tay lành, nhanh tới mức tôi không kịp giữ. Ba đi ra sân sau, ném bộ đồ vô bếp lò, đổ dầu lửa, châm.

Bộ đồ ướt mà bắt lửa ngay. Cháy lâu lắm, khói đen và tanh, bay là là trên mặt đất không chịu lên. Ba đứng nhìn cho tới khi cháy hết, rồi ba nói, không nhìn tôi:

"Đồ cổ mặc hôm đó. Người ta vớt lên, tao cất. Mười hai năm nay nó chưa bao giờ khô."

* * *

Chiều hôm ấy có chuyện ở bến.

Mấy đứa nhỏ bên cù lao tắm sông chỗ cầu ván như mọi ngày. Thằng Tí con ông Năm, em Út Lành, bảy tuổi, lội ra xa hơn tụi kia một chút. Rồi nó la. Không phải la chơi. La một tiếng ngắn rồi chìm.

Tôi đang ngồi trên nhà, chạy xuống. Út Lành đang chạy đò giữa sông, bỏ lái nhảy xuống. Tôi nhảy từ cầu ván. Nước lớn, đục ngầu, tôi lặn theo chỗ thằng Tí chìm.

Tôi quơ trúng tóc nó, nắm, kéo. Nó nặng lạ. Nặng như có ai giữ chân nó từ dưới. Tôi đạp, kéo, và trong một giây, dưới lớp nước đục, tôi thấy một bàn tay trắng bợt đang nắm cổ chân thằng nhỏ. Bàn tay ấy buông ra khi tôi chạm vào.

Tôi kéo được thằng Tí lên cầu ván. Nó ói nước, khóc, rồi thở. Út Lành lên tới nơi, ôm em, mặt xanh như tàu lá.

Khi thằng Tí nói được, nó nói cái câu mà cả bến nghe thấy:

"Cô... cô kia kêu con. Ở dưới nước á. Cổ hỏi phải thằng Hậu hông. Con nói hông, con là Tí. Rồi cổ buông."

Bến im phăng phắc. Mọi người quay nhìn tôi. Ông Năm ôm con, nhìn ba tôi đang đứng ở đầu cầu ván, và nói lớn, giọng run vì giận:

"Anh Sáu. Nhà anh có nợ gì với sông thì anh trả đi. Đừng để nó lấy lộn con người ta."

Ba không cãi. Ba đứng đó chịu. Rồi ba quay lên nhà, bước chậm, như mỗi bước là một hòn đá đeo thêm vô chân.

* * *

Tối đó Út Lành không qua chạy đò nữa. Không ai bên cù lao dám xuống bến sau chạng vạng. Ba treo bảng nghỉ.

Tôi ngồi ở hiên với ba. Hai cha con ngồi im rất lâu. Rồi tôi hỏi ba câu mà tôi đã nghĩ suốt từ trưa:

"Ba. Bộ đồ ướt mười hai năm. Má chưa bao giờ đi khỏi nhà mình, phải không?"

Ba hút thuốc. Ba nói:

"Má mày ở dưới nước. Mà cũng ở trong nhà. Ở đâu có hai cha con mình thì ở đó."

"Má muốn gì?"

Ba không trả lời câu đó ngay. Ba hút hết điếu thuốc. Rồi ba nói, giọng bình thản tới lạ:

"Hai bữa nữa nước rong, nước lớn nhứt tháng. Đêm đó ba ra sông nói chuyện với má mày. Mày ở nhà, khoá cửa, kệ ba. Sáng ra ba về, ba kể hết. Hết thiệt. Rồi mày đi hay ở thì tuỳ."

Tôi nói, con đi theo ba. Ba lắc đầu.

"Nó đòi mày. Mày ra là nó lấy. Để ba đi."

Đêm ấy không có tiếng gõ. Lần đầu tiên từ hôm tôi chạy đò, nước ròng mà vàm yên hẳn. Tôi nằm nghe cái yên ấy, và nó làm tôi sợ hơn mọi tiếng gõ. Sự yên lặng của một người đã quyết định rồi, không cần gọi nữa, chỉ chờ.