Chương 8: Lời ba kể

Sáng hôm sau mưa tạnh. Nước rút để lại trên cầu ván một lớp bùn mỏng và mấy cọng lục bình. Ba pha cà phê, đem ra hiên, ngồi xuống bộ ván, và kể. Ba kể một mạch, không nhìn tôi, nhìn ra vàm, giọng đều như người đọc một bài đã thuộc từ lâu.

* * *

"Năm tám lăm, ba hai mươi sáu tuổi, chèo đò ở bến này được ba năm. Bên cù lao có ông già Chín Nhỏ, đêm nào cũng nhậu ở chợ rồi kêu đò về khuya. Ba đưa hoài."

"Một đêm tháng Mười, ổng say quá, kêu đò lúc khuya lắc. Ba mệt, ba không đưa. Ba nằm trong chòi nghe ổng kêu đò ơi ba tiếng, ba làm thinh. Ổng tự lội. Sáng ra ổng nổi ở gốc bần."

Ba ngừng, uống một ngụm cà phê.

"Từ đó ba nghe gõ. Mạn đò, cột chòi. Cứ nước ròng là gõ, lúc đầu thưa, rồi dày. Ba biết là ông Chín. Ổng kêu mà ba không đưa, ba là người nợ."

"Mà ba không trả lời. Ba giữ được bốn năm. Rồi cưới má mày, rồi có mày, ba càng không dám."

"Tháng Chín năm tám chín. Đêm đó không có đám giỗ nào hết. Chuyện đám giỗ là ba bịa, sau này."

Tôi ngồi im. Ba nói tiếp, chậm hơn.

"Đêm đó ba nằm chòi. Nước lớn. Ổng gõ, rồi ổng kêu. Kêu tên ba. Sáu ơi. Bốn năm, lần đầu ổng kêu tên."

"Ổng kêu một tiếng, ba làm thinh. Hai tiếng, ba làm thinh. Tiếng thứ ba..."

Ba đặt ly xuống. Tay ba không run. Tay ba cứng.

"Tiếng thứ ba ba trả lời. Tao không đi. Ba nói ra tiếng vậy đó. Rồi ba sợ, sợ tới nhảy xuống đò nổ máy chạy qua bên chợ. Ba nghĩ nó kêu ba thì nó theo ba, ba đi khỏi đây thì má con mày yên."

"Ba bỏ đò ở bến chợ, ngồi dưới mái hiên quán bà Bảy. Quán đóng cửa, bả ngủ trong buồng, hổng hay. Ba ngồi tới sáng. Hổng nhậu. Hổng say. Ngồi run."

"Mà nó không theo ba. Ba trả lời rồi thì nó có quyền lấy. Ba chạy thì nó lấy cái ba để lại."

Ba quay sang nhìn tôi. Lần đầu tiên trong buổi sáng ấy.

"Mày thức dậy lúc nửa đêm, không thấy ba, đi xuống bến kiếm. Má mày chạy theo. Nó đã ở dưới nước chờ sẵn. Mày té. Má mày nhảy theo. Má mày lôi được mày lên cái bè chuối. Rồi nó nắm chân má mày."

"Má mày thế chỗ ông Chín. Ông Chín đi đầu thai. Má mày ở lại. Vì ba."

* * *

Tôi không nói gì được. Trong đầu tôi là cái bến mười hai năm trước, đứa nhỏ năm tuổi mò mẫm xuống cầu ván trong đêm tìm cha, và người cha ngồi run bên kia sông.

"Cả chợ nói ba say. Ba để họ nói. Say thì còn là lỗi của rượu. Còn cái ba làm, nói ra không ai nhìn mặt ba nữa. Mà quan trọng hơn, nói ra thì mày biết. Ba không chịu được mày biết."

"Sợi vải đỏ ở gốc bần là ba cột hôm vớt má mày lên. Thầy hồi đó nói cột vậy cho người chết đuối khỏi đi lang thang, ở đó chờ. Ba cột cho má mày ở lại với ba. Ba ích kỷ vậy đó."

"Rồi sáng nào ba cũng thắp nhang. Đêm nước ròng nào ba cũng ra sông năn nỉ má mày lấy ba. Má mày không lấy. Luật dưới nước không cho, người thế chỗ chỉ đi được khi người mình cứu xuống thay. Má mày cứu mày. Đâu có cứu ba."

Ba cười. Một cái cười khô.

"Ba dặn mày ba điều, là ba điều ba đã phạm. Đưa đò sau nửa đêm. Trả lời tiếng kêu thứ ba. Bước lên dấu chân ướt. Ba phạm hết. Ba dặn mày để mày đừng thành ba."

* * *

Ba đứng dậy, vô buồng, xách cái túi đồ đã gói sẵn ra để trước mặt tôi.

"Xe đò lên Sài Gòn chạy lúc hai giờ chiều ở chợ huyện. Thằng Út Lành đưa mày qua sông. Mày đi, đừng về. Má mày không ra khỏi vàm này được. Mày ở xa thì má mày không lấy được mày. Má mày chờ hết nổi thì cái dưới nước nó lấy người khác, lấy ai thì lấy, không phải mày là được. Ba ở đây."

Tôi hỏi, ba ở đây làm gì.

Ba nhìn tôi. Và ba nói câu cuối cùng ba nói với tôi, nói nhẹ, như nói chuyện thời tiết:

"Ba ở đây chạy đò. Ai cũng cần qua sông."

* * *

Tôi không đi chuyến xe hai giờ. Tôi nói với ba, để mai. Ba không ép. Ba gật, có vẻ như ba cũng muốn thêm một ngày.

Chiều ba chạy đò như thường. Tay ba chưa lành hẳn nhưng ba cầm cần máy được. Tôi ngồi ở cầu ván nhìn ba đưa từng chuyến, nhìn con mắt đỏ ở mũi đò đi qua đi lại trên vàm. Tối ba nấu cơm, ăn với tôi, rửa chén, rồi ra chòi nằm. Ba kêu tôi ngủ trong nhà. Tôi nghe.

Tôi thức dậy lúc trời còn tối mịt, không vì tiếng gõ. Vì không có tiếng gì cả. Vàm im như nín thở.

Tôi chạy xuống bến. Chòi trống. Chiếu gấp gọn. Dây đò đã tháo, cuộn lại để ngay ngắn trên cầu ván. Chiếc đò không còn ở bến.

Giữa vàm, trên mặt nước ròng phẳng lặng, có một đốm sáng vàng. Cây đèn bão. Nó treo ở cây sào trên đò, chiếc đò đứng yên giữa dòng, không máy, không người. Và quanh nó, trong ánh đèn, mặt nước đang khép lại những vòng tròn cuối cùng.

Ba không bịa đám giỗ nữa. Lần này ba không chạy.