Chương 4: Tiếng ru sau vách

Mùa mưa năm ấy đến sớm. Cuối tháng Sáu trời đã mưa liền mười ngày, nước suối sau vườn đục ngầu, réo suốt đêm. Đường vào công trường sạt hai chỗ, máy xúc phải ra dọn. Tôi đi làm bằng đôi ủng cao su và một tấm áo mưa quân đội, về đến nhà bùn đỏ đóng tới gối.

Ín mang thai tháng thứ năm thì bắt đầu mệt. Cô nôn nhiều, ăn ít, gầy rộc đi, chỉ có cái bụng là tròn lên. Có hôm cô đau quặn ở bụng dưới, nằm co trên sàn cả buổi, mồ hôi ướt đẫm lưng áo. Tôi ngồi bên cạnh, xoa lưng cho cô, chẳng biết làm gì hơn.

Cô không rên. Cô cắn chặt môi đến bật máu, hai tay nắm lấy mép chiếu, nhưng không một tiếng. Mắt cô đỏ lên mà không có nước mắt.

Lúc cơn đau qua, tôi lau mồ hôi cho cô, nói đùa rằng đau thế mà không khóc, em gan hơn thợ hàn.

Ín nhìn lên mái nhà một lúc rồi nói:

"Em không khóc được. Từ bé đã thế. Bố bảo lúc em mới đẻ ra cũng không khóc, bà Thoong phải vỗ mãi mới thở."

Tôi tưởng cô nói vui. Nhưng cô nói tiếp, giọng đều đều như kể chuyện người khác. Ngày bé ngã gãy tay, cô không khóc. Mười hai tuổi bị chó cắn, cô không khóc. Ngày đi học bị bạn trêu là đứa không có mẹ, cô về nhà ngồi trên sàn cả chiều, ngực tức đến không thở được, mà mắt khô khốc.

"Có lúc em muốn khóc lắm. Mà không ra."

* * *

Đêm hôm ấy mưa tạnh. Lần đầu tiên sau mười ngày, trời trong, trăng gần rằm. Tiếng suối vẫn réo nhưng xa hơn. Ín ngủ sớm, mệt lả. Tôi nằm cạnh cô, tay đặt lên bụng cô, cảm thấy đứa bé đạp nhẹ một cái, rồi một cái nữa.

Rồi tôi nghe tiếng hát.

Rất nhỏ, như vọng từ xa lại. Thoạt đầu tôi tưởng ai đó hát trong bản, bên nhà hàng xóm. Nhưng nhà gần nhất cách đây hơn trăm mét. Tôi nín thở nghe. Tiếng hát không có lời, chỉ ư ử trong cổ, chậm và đều, lên xuống như người ta đưa võng. Đến cuối câu thì kéo dài ra rồi tắt.

Bài ru của Ín.

Tôi quay sang nhìn vợ. Ín nằm nghiêng, mắt nhắm, miệng hơi hé, thở đều. Môi cô không động.

Tiếng hát vẫn tiếp tục. Nó đến từ phía cửa phụ. Không phải từ trong nhà. Từ bên ngoài, từ mảng sàn phơi, sát vách ván. Giọng đàn bà, khàn hơn giọng Ín, già hơn, nhưng cách ngân thì giống hệt, như người dạy và người học.

Tôi nằm cứng. Dưới bàn tay tôi, đứa bé trong bụng Ín cựa mình. Nó không đạp nữa. Nó chuyển động chậm, xoay một vòng, như một đứa trẻ trở mình theo nhịp võng.

Bàn tay tôi lạnh dần. Tôi nhấc tay khỏi bụng vợ mà không biết vì sao.

Tiếng hát kéo dài thêm vài câu nữa. Rồi tắt. Rồi có tiếng ván kêu khẽ, tiếng người già đứng dậy, chống tay. Và mùi trầu thoảng qua khe vách, lần này nồng đến mức tôi tưởng như có ai vừa nhai trầu ngay bên gối.

* * *

Sáng ra tôi kể cho ông Pánh nghe. Ín đi xuống suối giặt đồ, nhà chỉ còn hai bố con. Ông ngồi bên bếp, rót chè vào chén, không ngẩng lên.

Tôi hỏi thẳng: ma nhà nhà mình là ai, có phải là mẹ Ín không.

Ông Pánh đặt chén chè xuống. Ông nhìn ra cửa trước một lúc lâu, như đang tính xem nói gì thì vừa.

"Ma nhà là ông bà. Là những người đã ở trong nhà này. Con không cần biết là ai."

"Thế bài ru..."

"Con nghe gì thì để đấy. Đừng hỏi Ín. Đừng nói với Ín."

Ông đứng dậy, đi về phía cửa phụ. Ông cúi xuống, cầm ống bương lên, xoay xoay trong tay. Rồi ông nói với tôi mà không quay lại.

"Ín sắp đẻ. Đến lúc ấy có chuyện gì, ban đêm, trời mưa, con nhớ đi cầu thang trước. Mất mấy phút cũng đi cầu thang trước. Đừng tiếc mấy bước chân."

"Nếu con đi cửa phụ thì sao?"

Ông quay lại. Mắt ông đục, đỏ ở viền. Ông không trả lời câu tôi hỏi. Ông chỉ nói:

"Bố đi một lần rồi."

Rồi ông đặt ống bương về chỗ cũ, cầm con dao quắm đi nương, không nói thêm câu nào.

* * *

Tôi đứng lại một mình trong nhà. Nắng lọt qua khe ván thành những vệt dài trên sàn. Tôi đi đến cửa phụ, nhìn ống bương mà ông vừa đặt xuống.

Có một thứ quấn quanh thân ống. Tôi cúi xuống gỡ ra.

Một sợi tóc. Đen, dài, dài lắm, tôi kéo mãi mới hết. Tôi giơ lên, nó dài quá đầu gối tôi. Loại tóc của đàn bà Thái ngày xưa, để cả đời không cắt, búi lên đỉnh đầu, quấn khăn piêu.

Ín cắt tóc ngắn từ năm mười tám tuổi, khi ra công trường bán cơm. Tóc cô chỉ chấm vai.

Tôi cầm sợi tóc trong tay, không biết nên vứt đi hay giữ lại. Nó lạnh, hơi ẩm, như vừa nhúng nước suối. Tôi cuộn nó lại, nhét vào một cái lọ thuốc cũ, cất vào túi đồ nghề hàn.

Đêm đó ống nước không cạn. Sáng ra nó vẫn đầy. Lần đầu tiên từ ngày tôi về ở rể.

Ông Pánh nhìn cái ống đầy, mặt tái đi.