Chương 10: Miếng khoai ở vàm

Tôi không có xuồng. Tôi chạy dọc bờ rạch, chân trần, trượt trên đất sình, tới nhà chị Bảy ở cuối xóm. Tôi đập cửa. Chị Bảy mở ra, tóc rối, tay còn cầm cây đèn pin. Tôi nói không ra hơi, chỉ nói được hai chữ "ba em" rồi chỉ về phía sông.

Chị Bảy không hỏi gì. Chị khoác cái áo gió, xách cây chèo, kéo tôi xuống xuồng hủ tiếu của chị cột dưới chân cầu nhà. Chị giật máy. Máy nổ ngay lần đầu.

"Ngồi trước mũi. Rọi đèn. Thấy cái gì thì la."

Chúng tôi chạy ra cửa rạch. Sương ngoài sông đặc như cháo. Đèn pin rọi ra chỉ thấy một vùng trắng nhòe, ánh sáng bị nuốt mất trước khi chạm được vào cái gì. Chị Bảy chạy chậm, chạy theo trí nhớ. Tôi nghe tiếng chị thở sau lưng, gấp, nặng.

"Ba ơi!"

Tiếng tôi bay ra, rồi tắt ngóm, như la vô một cái gối.

* * *

Gần tới vàm, chị Bảy tắt máy. Chị nói tới đây chạy máy là đâm vô cọc đáy. Chị cầm chèo bơi.

Xuồng trôi chậm. Nước dưới đáy xuồng bắt đầu có tiếng, ục ục, sột soạt, tiếng của nước xoáy kéo bùn lên từ đáy sông. Mùi bùn sét nồng tới nghẹt thở. Rồi dưới mùi bùn là mùi khoai.

Tôi nghe tiếng ba.

Không phải tiếng la. Tiếng ba nói, đều đều, như người khấn:

"Má ơi. Con tới rồi nè má. Con đây. Má bắt con đi. Má tha cho con Mỹ. Nó bịnh rồi má. Má tha cho nó."

Tôi rọi đèn về phía tiếng nói. Trong vùng sáng nhòe, chiếc xuồng của tôi hiện ra, trống trơn, xoay chầm chậm trên mặt nước như một chiếc lá bị cuốn. Cái đèn pin của ba nằm dưới đáy xuồng, còn sáng, rọi lên mui một vòng tròn vàng.

Bên cạnh chiếc xuồng của tôi là chiếc xuồng ba lá. Cây bẹo khoai. Nồi đất bốc hơi. Bà ngoại ngồi ở lái.

Ba ở dưới nước.

Ba đứng trong nước tới ngực, hai tay bám vô mạn xuồng ba lá, đầu ngửa lên nhìn bà. Bà đặt một bàn tay lên đỉnh đầu ba. Không đè. Chỉ đặt lên, nhẹ, như người ta xoa đầu một đứa nhỏ. Mà mỗi lần ba nói một câu, ba lại thụt xuống thấp hơn một chút. Nước đã tới cằm ba.

* * *

"Bà ơi!"

Chị Bảy chụp vai tôi, bóp mạnh, mà tôi đã la ra rồi.

Bà ngoại quay đầu lại. Vành nón nghiêng về phía tôi. Bàn tay bà vẫn đặt trên đầu ba.

"Bà ơi, con là con của má Mỹ. Má con về rồi. Mai má con về. Ngày mười lăm má con về tới. Bà thả ba con ra đi bà."

Bà nhìn tôi rất lâu. Nước xoáy quanh hai chiếc xuồng, mà xuồng bà không nhúc nhích. Tôi nghe tiếng ba ho sặc, nước đã tràn vô miệng ba.

"Nó về thiệt hông?"

"Dạ thiệt. Con nói chuyện với má con rồi. Má con nói má muốn về thắp nhang cho bà."

Bà im lặng. Rồi bà rút bàn tay khỏi đầu ba. Ba ngoi lên, thở hắt ra một tiếng dài như tiếng xé vải. Chị Bảy bơi xuồng sát lại, nhoài người ra chụp cổ áo ba, kéo. Ba nặng như một bao lúa ướt. Tôi chụp tay ba, hai chị em gồng lên, lôi được nửa người ba lên mạn xuồng.

Bà ngoại cúi xuống, giở lá chuối. Bà bốc một củ khoai, chìa về phía tôi.

"Ăn đi con. Con ăn rồi bà mới tin."

* * *

Chị Bảy nói "Đừng". Tôi nghe rõ. Chị nói "Đừng, Diễm, đừng".

Tôi nhìn ba. Ba nằm vắt trên mạn xuồng, mắt nhắm, môi tím. Ba không còn sức nói gì.

Tôi cầm củ khoai. Nóng. Nóng tới mức lòng bàn tay rát lên. Vỏ khoai nứt ra, mật vàng chảy dính vô ngón tay. Mùi ngọt tràn lên mũi, ấm, thơm, cái mùi mà cả đời ba không cho tôi biết.

Tôi cắn một miếng.

Ngọt. Bùi. Nóng hổi. Đúng là khoai. Ngon tới mức tôi muốn khóc. Tôi nhai, nuốt, và trong một chút xíu thời gian, tôi thấy mình đang ngồi trong một cái bếp lá nào đó, có ai đó đang thổi lửa, có một bàn tay vuốt tóc tôi.

Rồi miếng thứ hai trong miệng tôi biến thành đất.

Đất sét. Lạnh, dẻo, sạn, mùi bùn đáy sông. Nó bám vô lưỡi, vô răng, vô vòm họng. Tôi nôn ra, nôn hoài, đất sét xám xanh rớt xuống lòng xuồng thành từng vốc. Cái phần khoai đã nuốt xuống bụng thì không nôn ra được nữa.

Lúc tôi ngẩng lên thì chiếc xuồng ba lá đã không còn. Chỉ còn sương, và mặt nước ở vàm phẳng lì, không xoáy nữa.

* * *

Chị Bảy chở hai cha con tôi lên trạm y tế phường. Ba bị lạnh, uống nước nhiều, y tá ủ mền, cho thở oxy. Tới trưa ba mới mở mắt.

Tôi ngồi bên giường. Tôi đã súc miệng hết hai chai nước, mà miệng vẫn còn mùi bùn. Người tôi bắt đầu sốt. Hai bàn tay lạnh ngắt mà trán nóng hầm hập.

Ba mở mắt, nhìn tôi. Ba thấy vệt đất xám còn dính ở khóe môi tôi.

Ba chụp tay tôi. Bàn tay ba lạnh như bàn tay bà.

"Con ăn của bả rồi hả?"

Tôi gật. Mặt ba méo đi.

"Con hứa gì với bả? Diễm, con nói ba nghe. Con hứa cái gì?"

Tôi nói con hứa má con về. Ba nhắm mắt lại. Nước mắt chảy ngang qua thái dương, rớt xuống gối.

"Trời ơi. Con hứa trả má con cho bả rồi."