Chương 8: Bố về

Bố tôi về giữa tháng Mười, trước giỗ ông nội hai ngày. Bố làm thợ xây cho một công ty ở Cẩm Phả, mỗi năm về ba bốn lần, mỗi lần dăm hôm. Bố gầy đi, da đen hơn, tay chai cứng đến mức xoa đầu tôi thấy ráp. Bố ôm tôi ở cổng, lâu hơn mọi lần, rồi nhìn qua vai tôi vào trong nhà.

Bố đã nghe. Chuyện bà Thuận điện gọi nhầm hồn con gái đã đi đến tận Cẩm Phả, bằng điện thoại của ai đó, bằng mồm ai đó. Bố không nói ra ở cổng. Bố chỉ hỏi mẹ mày đâu.

Bữa tối hôm ấy bố thấy cái bát thứ ba.

Bố nhìn nó. Bố nhìn mẹ xới cơm vào nó, nén chặt, cắm đũa. Bố nhìn mẹ gắp cho tôi rồi gắp cho nó. Bố để đũa xuống.

"Bà làm cái gì đấy."

Mẹ không ngẩng lên. Mẹ nói cho con.

"Con ngồi đây. Con nó ngồi đây này. Bà điên à."

Mẹ ngẩng lên. Mẹ nhìn bố, rồi nhìn sang tôi, mắt lướt qua mặt tôi mà không đậu lại. Và mẹ nói với bố một câu mà tôi nghĩ mẹ đã giữ trong người từ tháng Sáu:

"Ông không thấy à. Nó ngồi đấy mà bóng nó ướt."

Bố đứng phắt dậy. Bố kéo tay tôi, kéo ra sân, bật cái bóng đèn tròn ở hiên. Bố đẩy tôi đứng giữa sân, dưới đèn, và chỉ xuống chân tôi.

"Bóng đây! Bóng nó đây! Bà ra mà xem!"

Bóng tôi đổ dài trên nền sân gạch, đen, khô, bình thường. Tôi đứng đấy như một đứa trẻ bị phạt. Mẹ ra đứng ở cửa, nhìn cái bóng. Mẹ nhìn lâu. Rồi mẹ nói, rất khẽ:

"Ông không thấy thì thôi."

Mẹ quay vào. Bố đứng giữa sân thở, hai tay buông xuôi. Rồi bố vào theo. Tôi nghe tiếng bố và mẹ trong buồng rất lâu, bố to, mẹ nhỏ, bố to hơn, mẹ im. Rồi bố ra hiên ngồi hút thuốc đến khuya.

* * *

Hôm giỗ, người đến đông, họ hàng, hàng xóm. Mẹ bình thường. Mẹ không dọn bát thứ ba trước mặt khách. Mẹ gọi tôi bằng giọng thường, một lần, Ngần ơi lấy thêm đĩa. Tôi suýt đánh rơi chồng đĩa khi nghe tên mình.

Nhưng tôi thấy mẹ, lúc rót rượu cúng, nhìn về phía tôi đang đứng rửa rau ở sân giếng, và môi mẹ mấp máy. Không phải khấn ông nội. Tôi biết mặt mẹ lúc khấn ông nội.

Chiều, lúc khách về hết, bố gọi tôi ra sau nhà, chỗ chuồng lợn cũ không nuôi nữa.

"Sau Tết mày lên Cẩm Phả với bố. Công ty có nhà ăn, bố xin cho mày vào làm. Ở đấy có phòng tập thể. Mày không ở đây được nữa."

Tôi không nói gì. Tôi nghĩ đến mẹ ngồi một mình ở hiên đan áo, không ai đến gọi hồn, không ai nói chuyện.

"Mẹ thì sao bố."

"Mẹ mày... thế lâu rồi. Từ hồi chị mày. Năm nào gần ông Công ông Táo cũng thế, qua ngày lại thôi. Bố quen."

Bố dừng. Bố nhìn xuống đất.

"Năm nay khác. Mọi năm thì buồn. Năm nay sợ. Bố chưa thấy mẹ mày sợ cái gì bao giờ."

Tôi hỏi bố, chị con mất lúc đã có tên chưa. Bố nhìn tôi lạ.

"Chưa. Hai ngày thì tên với tuổi gì. Có mày rồi mẹ mày mới đặt, đặt cho cả hai. Bảo thế cho nó khỏi tủi."

Tôi đứng im. Chị tôi không có tên lúc mất. Tên là mẹ đặt về sau. Tôi không biết điều ấy nghĩa là gì, nhưng tôi thấy nó rơi vào một chỗ trống trong người tôi và nằm đấy, lạnh.

* * *

Tối, bố nói với mẹ chuyện Cẩm Phả. Tôi tưởng mẹ sẽ phản đối. Mẹ gật đầu ngay.

"Sau Tết thì đi. Càng xa càng tốt."

Bố ngạc nhiên. Bố hỏi sao không đi luôn trước Tết, đi sớm quen sớm. Mẹ lắc đầu.

"Trước Tết không được ra khỏi nhà."

"Sao?"

Mẹ nhìn bố. Mẹ nói hai chữ.

"Hai mươi ba."

Bố không hỏi nữa. Bố hiểu ngày ấy theo cách của bố. Bố nghĩ mẹ sợ tôi đi mất vào đúng ngày giỗ chị. Bố thở dài, nói thôi được, sau Tết. Bố không biết mẹ đang nói về một cái cống, một cái áo len, một giọng con gái. Tôi không nói cho bố. Tôi không biết nói từ đâu.

Bố đi sáng hôm sau, chuyến xe năm giờ ở thị trấn. Mẹ tiễn ra cổng. Bố nắm tay tôi, dặn giữ gìn, dặn Tết bố về đưa đi. Rồi bố lên xe ôm.

Mẹ đứng ở cổng nhìn theo cho đến khi hết bụi. Rồi mẹ quay vào, đi thẳng ra điện, mở ngăn tủ thờ bằng cái chìa ở cổ, lấy sổ ra ghi gì đó, và lần đầu tiên từ tháng Sáu, mẹ quên khoá.

Chìa còn cắm ở ổ khi mẹ đi ngủ. Tôi đứng ở cửa điện nhìn nó rất lâu.