Chương 5: Con gà không gáy

Sáng ra, mẹ xuống gầm sàn mở chuồng gà. Tôi nghe mẹ đứng lặng dưới đó một lúc rồi mới lên. Trên tay mẹ là con gà trống, cổ gục, hai chân co quắp. Nó chết rồi.

Con gà ấy mẹ nuôi bốn năm, lông đỏ tía, đuôi cong như lưỡi liềm, cả bản ai cũng biết tiếng gáy của nó. Không có vết cắn, không có vết mổ. Chỉ có bộ lông. Lông nó ướt sũng, bết vào da, nhỏ nước tong tong xuống sàn. Trong khi cái chuồng nứa nó nằm khô ráo, rơm lót còn giòn. Như có ai đã nhấn nó xuống nước thật lâu rồi đem đặt lại vào chuồng.

Mẹ mang con gà ra chân đồi, đào hố chôn. Mẹ không làm thịt, cũng không cho ai. Lúc về, mẹ rửa tay rất lâu ở máng nước.

Tôi nhắc mẹ câu "mai mẹ kể" tối qua. Mẹ nhìn tôi rồi nhìn ra cửa. Mẹ nói đợi bà Then lên lần nữa đã. Rồi mẹ cầm dao đi chặt củi, chặt một mạch đến trưa, đống củi cao đến ngang ngực.

* * *

Tôi yếu đi rõ rệt. Ăn được nửa bát cháo thì buồn nôn. Đi từ chiếu ra đến cửa phải vịn vách. Người tôi lúc nào cũng lạnh. Cái lạnh không giống cảm sốt, nó ở sâu bên trong, như có một vũng nước khe đọng lại trong ngực.

Tôi ngồi ngoài sàn phơi nắng, quay lưng vào nhà cho bóng mình đổ ra sau. Nắng tháng Mười trên núi hanh và vàng như mật. Bên kia ngõ, người ta đang bẻ ngô trên nương, tiếng gọi nhau í ới. Ban ngày người ta gọi tên nhau thoải mái. Chỉ ban đêm mới không.

Buổi chiều Nhạn sang, mang cho tôi một bát cháo gà ác hầm với ngải cứu. Thằng Tủn con lớn nhà Nhạn lẽo đẽo theo sau. Nó bốn tuổi, mặt tròn, mũi thò lò, hai tay ôm một con quay gỗ. Nhạn ngồi xuống cạnh tôi bón cháo. Thằng Tủn đứng ở đầu cầu thang, không chịu lên.

Nó nhìn tôi chằm chằm. Rồi nó nhìn sang bên cạnh tôi, chỗ chiếc chiếu trống.

"Mẹ ơi. Em bé nhà ai đấy."

Nhạn quay ngoắt lại. Nhạn hỏi em bé nào. Thằng Tủn giơ ngón tay chỉ vào chỗ trống cạnh tôi.

"Đấy. Em bé ướt. Ngồi với cô ấy."

Nhạn đặt bát cháo xuống, tát nhẹ vào miệng con. Thằng bé khóc ré lên. Nhạn bế xốc nó, nói với tôi mấy câu gì đó mà tôi không nghe rõ, rồi đi một mạch về nhà, quên cả cái bát. Tôi ngồi một mình trên sàn, không dám quay sang bên cạnh. Chỉ thấy phía bên ấy của người tôi lạnh hơn phía bên kia.

* * *

Tối đó lúc rửa chân, tôi để ý một thứ mà cả đời tôi chưa từng để ý kỹ.

Quanh cổ chân trái tôi có một vết sẹo mảnh. Nó trắng, hơi lõm, chạy vòng quanh như cái vòng chân. Từ bé tôi đã có nó. Mẹ bảo hồi tôi mới biết đi, mẹ buộc tôi vào cột nhà bằng dây trói gà để mẹ giã gạo, tôi giãy, dây cứa vào chân. Tôi chưa bao giờ hỏi thêm.

Tối nay, dưới ánh đèn dầu, vết sẹo ấy không trắng nữa. Nó hồng lên. Ấn vào thì rát, như da non vừa lành. Quanh vết sẹo, da tôi lạnh và ẩm, như vừa nhúng chân xuống nước rồi rút lên.

Tôi hỏi mẹ lần nữa về vết sẹo. Mẹ đang cài then cửa. Mẹ đứng quay lưng lại với tôi rất lâu.

"Dây trói gà. Mẹ đã nói rồi."

* * *

Gần nửa đêm Nhạn quay lại. Một mình, cầm đuốc nứa, gõ cửa ba tiếng. Mẹ ra mở. Nhạn không vào. Nhạn đứng ngay ngưỡng cửa, nói vội với tôi qua vai mẹ, mắt cứ ngoái về phía ngõ.

Nhạn bảo về nhà Nhạn kể chuyện thằng Tủn cho bà Phấy nghe. Bà Phấy ngồi lặng đi rồi bảo Nhạn sang đây nói với tôi một câu. Đừng hỏi ai trong bản về con Thoan nữa. Năm ấy cả bản đã thề với nhau trước miếu thổ công. Ai nói ra thì cũng như gọi tên.

Tôi hỏi thề cái gì. Nhạn lắc đầu. Nhạn bảo năm ấy Nhạn mới hơn một tuổi, có biết gì đâu. Rồi Nhạn nhìn mẹ tôi. Một cái nhìn rất lạ, vừa thương vừa trách.

Mẹ đóng cửa lại, cài then. Mẹ không giải thích gì với tôi. Mẹ chỉ nói, đêm nay không có gà gáy, con đừng ngủ.

Tôi hiểu ra lúc ấy con gà nhà tôi chết vì cái gì. Không có tiếng gà, không ai biết lúc nào phải im.

* * *

Tôi nằm giữa nhà, mắt mở. Mẹ nằm phía ngoài. Bếp lửa cháy. Gió lùa qua kẽ vách, lạnh từng đợt. Tôi đếm hơi thở để giữ cho mình tỉnh. Đếm đến hơn một nghìn thì mi mắt tôi trĩu xuống.

Không có tiếng gà nào gáy. Cả bản im từ khi nào tôi không biết.

Cốc.

Một tiếng, rồi thôi. Tiếng mõ đã ở sẵn trong sân. Không phải từ khe đi lên như mọi đêm. Nó ở đó rồi, như đã đứng đó từ lúc trời vừa tối, chờ chúng tôi ngủ.

Tôi quay sang định nắm tay mẹ. Tay tôi chạm vào chiếu. Chiếu lạnh. Chỗ mẹ nằm trống không.

Và ngoài cửa, cái then gỗ mà mẹ đã cài hai lần, giờ đang được ai đó từ từ kéo ra, từng chút một, rất khẽ, từ phía bên trong nhà.