Chương 9: Lọn tóc sau gáy

Năm giờ sáng tôi mở cửa tiệm. Trời còn tối, đèn đường chưa tắt. Ngoài chợ mấy bà bán cá đã bày thau, tiếng nước xối ào ào.

Tôi dìu Mế ra, đỡ bà ngồi xuống cái ghế giữa. Lần này bà ngồi quay mặt vô gương, như một người khách bình thường. Tôi quàng khăn cho bà, cái khăn trắng tôi quàng cho cả ngàn người. Tôi xịt nước lên tóc bà. Tóc Mế thưa lắm rồi, khô như rơm, chải tới đâu rụng tới đó.

Tôi cầm tông-đơ. Tay tôi run. Tôi tì cùi chỏ lên vai Mế cho đỡ, như tôi vẫn làm với khách quen mấy tuần nay.

"Cạo sát," Mế nói. "Như sư."

Tôi đẩy đường tông-đơ đầu tiên từ trán lên đỉnh đầu. Một lọn tóc bạc rơi xuống vai khăn. Rồi lọn thứ hai. Mế nhắm mắt. Trong gương, mặt bà nhỏ dần lại sau mỗi đường cạo, như cái gì đó đang được gọt ra khỏi một hình người.

Tới gáy, tôi đổi qua dao lam. Tôi cạo chậm, từng chút, giữ hơi thở. Da gáy Mế lạnh. Cái lạnh của nước giếng.

Tôi ngẩng lên nhìn gương. Sau lưng Mế, sau lưng tôi, ở chỗ tấm màn vải hoa, có một người đứng. Áo sơ mi trắng. Hai tay buông xuôi. Ông nhìn Mế trong gương, và lần đầu tiên tôi thấy ông nhìn bà bằng ánh mắt của người đã đợi xong.

Tôi không quay lại. Tôi cạo nốt.

* * *

Sáng đó tôi chở Mế lên chùa. Bà mặc áo trắng, quấn khăn trắng trên cái đầu trọc. Sư cả cho bà ở một cái cốc nhỏ sau dãy tăng xá, cạnh chòi ông Kru. Từ hôm đó Mế là bà vãi giữ chùa. Sáng quét lá sao dầu, trưa nấu cơm dâng sư, tối tụng kinh.

Cái hũ sành, ông Kru đem đi. Ông không nói đem đi đâu. Tôi không hỏi.

Chiều đó tôi gọi Vươn.

Nó xuống Tiểu Cần ngay tối hôm sau, đem theo tiền mặt gói trong bao ni lông đen. Tám chục triệu. Nó không trả giá, tôi không đòi thêm. Hai đứa ký giấy tay ở cái bàn kê dưới gương, có ông trưởng ấp làm chứng.

Ký xong, Vươn đứng nhìn quanh tiệm. Nó sờ lên lưng cái ghế bên trái, cái ghế của nó tám năm trước. Rồi nó cầm cây kéo của tôi trên kệ lên, kẹp một lọn tóc giả tưởng giữa hai ngón tay, khép kéo lại.

Hai lưỡi kéo không run. Lần đầu tiên sau tám năm.

Nó nhìn bàn tay mình rất lâu. Rồi nó nhìn tôi. Nó không cười.

"Mày lên thành phố đứng ghế cho tao đi Phên. Tao nói thiệt."

Tôi nói để từ từ. Tôi không đi.

* * *

Tôi ở lại sóc. Tôi kê một cái ghế gỗ dưới gốc me ở ngã ba đầu sóc, chỗ đêm đó tôi đốt nắm tóc, treo một tấm gương nhỏ lên thân cây, hớt dạo. Khách là ông già bà cả trong sóc, mấy đứa con nít, ai không muốn đi ra chợ. Năm ngàn một cái đầu. Tôi lên cân lại được một ít. Tay tôi đỡ run nhiều, cầm kéo được.

Chỉ trừ một việc.

Rằm nào tôi cũng lên chùa cạo đầu cho Mế. Mế ốm lắm rồi. Người bà nhẹ như một bó rơm, ngồi trên bậc thềm cốc cũng phải tựa cột. Bà ăn mỗi ngày một vắt cơm. Bà không than gì. Bà tụng kinh, quét lá, và mỗi lần thấy tôi tới thì bà cười.

Tháng đầu tiên, lúc cạo tới gáy, tôi thấy một lọn tóc.

Một lọn duy nhất, mọc ngay sau gáy, chỗ đêm đó bị cắt nham nhở. Cả cái đầu Mế mới mọc lún phún tóc bạc, mà lọn tóc đó dài cả gang tay, đen lẫn bạc, từng khúc trắng từng khúc đen. Ở giữa lọn tóc có một sợi chỉ đỏ quấn nhiều vòng.

Tôi không cột. Không ai cột. Mế nói bà không biết.

Tôi cắt lọn tóc đó, đem xuống đưa ông Kru. Ông đốt. Tháng sau nó mọc lại. Tôi cắt. Tháng sau nữa nó lại mọc, sợi chỉ đỏ vẫn ở đó, quấn đúng chừng ấy vòng.

* * *

Đến giờ đã mười năm. Ông Kru mất rồi. Vươn dọn tiệm cũ, cất nhà hai tầng, mở tiệm lớn có máy lạnh ngay trên nền cái chái nhà của Mế. Nó vẫn gọi tôi lên đứng ghế. Tôi vẫn hớt dạo dưới gốc me.

Mế vẫn sống. Chín mươi mấy tuổi, mù một mắt, nằm nhiều hơn ngồi. Sư trong chùa nói chưa thấy ai ốm như vậy mà sống lâu như vậy. Tôi biết vì sao. Có cái gì đó cần bà còn sống. Nuôi rồi thì phải nuôi tới chết.

Tôi vẫn lên chùa mỗi rằm. Cái lọn tóc vẫn mọc. Mỗi tháng dài thêm một chút, nhiều hơn tháng trước.

Đó là lúc duy nhất tay tôi còn run.

Tối qua là rằm. Tôi ngồi sau lưng Mế trên bậc thềm cốc, cầm cây kéo, nâng lọn tóc lên. Nó dài tới thắt lưng bà rồi. Lạnh như nước giếng. Tôi mở hai lưỡi kéo ra.

Trong cái gương nhỏ tôi mang theo, dựng trên bậc thềm, có hai cái bóng ngồi trước mặt tôi. Một là Mế. Một là người đàn ông áo trắng, ngồi sát bên bà, đầu hơi nghiêng, chờ tôi cắt xong để lại được cột chỉ.