Chương 8: Tấm hình nhòe mặt

Đầu tháng Hai, máy ghe hư cái bơm cao áp. Anh Tư phải tháo đem lên Long Xuyên sửa, đi ba ngày. Ghe neo ở bến nhà ba tôi tại Cái Vồn. Anh dặn tôi về nhà ba ngủ, đừng ngủ một mình dưới ghe.

Anh vừa lên xe đò thì tôi ra đầu chợ đón xe ôm đi Trà Ôn.

Đường đất đỏ dọc sông, nắng tháng Hai rát mặt. Ông xe ôm hỏi tôi đi đâu, tôi nói đi thăm bà con. Ổng hỏi bà con ai, tôi nói bà Ba bán dầu ở vàm. Ổng im một lúc rồi nói, bà đó tội nghiệp, có đứa con gái chết đuối hồi năm ngoái.

Tôi nói ổng nói lộn, chết năm chín chín. Ổng cười, nói năm ngoái chớ, hồi tháng Hai, cả chợ Trà Ôn đi đưa mà, tôi chở người ta đi đưa muốn gãy xe.

Tôi không nói gì nữa. Tôi ngồi sau xe ôm, hai tay nắm chặt cái baga sắt, nắng chiếu xuống mà tôi lạnh.

* * *

Bà Ba không ở trên ghe dầu. Đứa cháu trông trạm chỉ tôi vô cái nhà lá sau bờ đê. Bà đang ngồi lặt rau muống trước hiên. Thấy tôi, bà không ngạc nhiên. Bà đứng dậy, chùi tay vô vạt áo, nói vô nhà đi con.

Trong nhà tối, mát, mùi nhang trầm. Giữa nhà có cái bàn thờ gỗ tạp. Trên bàn thờ có bát nhang, hai cây đèn dầu nhỏ, một đĩa chuối, và một tấm hình lồng khung kiếng.

Tấm hình chụp đám cưới. Một cô dâu áo dài đỏ, một chú rể áo sơ mi trắng. Chú rể là anh Tư, trẻ hơn bây giờ chừng mười tuổi, tóc chải bóng. Còn mặt cô dâu thì nhòe.

Nhòe hẳn. Như ai lấy ngón tay ướt chà lên. Chỉ còn một vệt trắng ở chỗ mặt, với mái tóc đen dài bới cao.

"Lũ năm hai ngàn nước vô tới bàn thờ, ướt hết hình. Chỉ có tấm này còn, mà hư mặt nó. Nó nói để bữa nào đi chụp lại. Rồi hổng kịp."

* * *

Dưới tấm hình, trên một miếng giấy đỏ dán vô khung, có hàng chữ viết tay bằng mực tàu. Tôi đọc được. Nguyễn Thị Thắm. Tạ thế ngày mười sáu tháng Hai năm Tân Tỵ.

Năm Tân Tỵ là năm ngoái. Năm hai ngàn lẻ một.

Anh Tư lên quán tôi lần đầu tháng Tám năm hai ngàn. Lần thứ năm anh nói anh góa vợ hai năm. Lúc anh nói câu đó, người vợ của anh đang ngồi dưới ghe, đang vá cái áo cho anh.

Tôi đứng trước bàn thờ, không quỳ, không lạy, không biết làm gì với hai bàn tay mình.

"Mười sáu này là giỗ đầu nó."

Bà Ba nói, rồi đi ra sau bếp. Bà trở lên với một cái giỏ tre nhỏ, đặt lên bàn trước mặt tôi. Giỏ kim chỉ. Có cái kéo gỉ, mấy cây kim gài trên miếng vải, mấy cuộn chỉ. Một cuộn chỉ màu xanh lá đã dùng gần hết.

"Đồ của nó trên ghe, thằng Tư đem trả má. Có cái giỏ này thôi."

Tôi cầm cuộn chỉ lên. Màu xanh lá. Tôi nhớ miếng vá cùi chỏ trên cái áo nâu, mũi nhỏ đều, kỹ như khâu áo cho con nít. Má anh khâu, anh nói vậy. Má anh run tay tới mức cầm đũa không vững.

* * *

Bà Ba ngồi xuống cái ghế đối diện tôi. Bà kể, giọng không giận, không buồn, như kể chuyện con nước lên xuống.

Mấy tháng cuối năm hai ngàn, Thắm thấy chồng khác. Chiều nào ghe ghé Cái Vồn, chồng cũng lên bờ, nói đi ăn cơm. Trên ghe có cơm mà đi ăn cơm. Thắm không hỏi. Thắm là đứa không biết hỏi. Thắm chỉ vá áo cho chồng, giặt áo cho chồng, và một bữa giặt áo thì thấy trong túi một món đồ.

"Món gì bà?"

Bà Ba nhìn tôi. Bà không trả lời câu đó.

"Trưa mười sáu tháng Hai, ghe ngang đây, nó qua trạm dầu gặp má. Nó hỏi má, con Lụa bán cơm ở bến Cái Vồn là đứa nào, má có biết hông. Má nói má hổng biết. Nó nói thôi để con đi coi mặt nó."

Bà ngưng một chút.

"Nửa đêm đó nó chết."

* * *

Tôi không nhớ mình ngồi đó bao lâu. Bà Ba không đuổi, không giữ. Lúc tôi đứng dậy, bà đi theo ra tới hiên. Bà nói sau đám Thắm, bà có lên Cái Vồn hai bữa, ngồi ở cái chòi bán nước mía bên kia bến, coi tôi bán cơm. Bà nói bà chỉ muốn coi mặt đứa con gái đó ra sao.

"Rồi sao bà?"

"Rồi má về. Con cũng là con nhà người ta."

Bà dúi vô tay tôi thêm một bó nhang. Bó thứ hai.

"Đêm mười sáu ghe có chạy ngang đây thì đốt cho nó. Mà con đừng ngủ."

* * *

Ông xe ôm chở tôi về Cái Vồn lúc chạng vạng. Bến chợ lên đèn. Quán cơm cũ của tôi giờ có người khác thuê, vẫn cái chái tôn, vẫn ba cái bàn gỗ. Cái bàn trong góc, chỗ ánh đèn không tới, vẫn còn đó.

Tôi đứng nhìn cái bàn đó rất lâu.

Chiều mười sáu tháng Hai năm Tân Tỵ. Một người đàn bà đội nón lá, tóc dài thoa dầu dừa, kêu một ly trà đá không uống. Hỏi tôi có phải Lụa không. Hỏi thêm một câu nữa.

Tôi đã kể rằng tôi không nhớ mặt chị. Tôi đã kể rằng tôi không nhớ câu thứ hai chị hỏi.