Chương 4: Bà đứng giữa sân

Câu đó ở lại trong đầu tôi suốt ngày hôm sau. Tôi giặt đồ, nấu cháo, lau người cho bà, và chốc chốc lại nghe nó vang lên, cái giọng con nít khúc khích. Chị nói dối.

Tôi tự nói với mình, con nít nó nói bậy. Thứ đó không phải con nít. Thứ đó cũng không phải bà. Nó nói gì cũng là để mình sợ.

Mà tôi vẫn mở tủ thờ lấy cái hộp giấy tờ nhà ra coi. Sổ hộ khẩu ghi Trần Thị Thanh Thảo, sinh năm tám mươi bảy. Chứng minh nhân dân cũng vậy. Bằng trung cấp kế toán cũng vậy. Tôi để lại hộp giấy, thấy mình buồn cười. Tôi đi tìm cái gì trong đó vậy.

* * *

Đêm đó tôi ngủ quên.

Ba ngày thức trắng, tới đêm thứ tư thì người không chịu nổi. Tôi nằm võng, tính nhắm mắt một chút thôi, rồi mở mắt ra thì buồng tối thui, lạnh như có ai mở cửa tủ đá. Mùi khói rơm cay xè.

Tôi rọi đèn pin về phía giường. Mùng vén lên một bên. Trên chiếu chỉ còn cái gối, cái mền và một vết lõm hình người.

Bà không còn trên giường.

Tôi nhảy xuống võng, đạp trúng cái bô, nước tiểu đổ lênh láng. Cửa buồng ra bếp mở. Cửa bếp ra sân sau cũng mở, then cửa tuột ra nằm dưới đất. Tôi chạy ra sân.

Trăng khuyết, sáng mờ mờ. Sân đất nện còn ướt mưa chiều. Giữa sân, cạnh cái lu nước mưa, bà đứng.

Bà đứng trên hai chân. Chân trái, cái chân cậu Phong gõ búa không giựt, chịu một nửa sức nặng của bà, gối hơi khuỵu. Bà mặc áo bà ba đen, đi chân không, tóc bạc xõa xuống lưng. Bà quay mặt về phía rạch, về phía thượng nguồn, nơi con rạch chảy ra sông lớn.

Tôi không dám kêu. Tôi đi lại gần từ từ, như người ta đi lại gần con chim sợ bay.

Bà bước một bước. Bước lạ lắm. Chân phải bước bình thường, chân trái lết theo, mũi bàn chân kéo lên mặt đất một vệt dài. Rồi bước nữa. Mỗi bước bà đi về phía bờ rạch.

"Bà ơi."

Bà dừng lại. Không quay đầu.

"Đê đây rồi chị ạ. Qua đê là đến làng. Bu em đứng chờ ở giếng."

Phía trước bà không có đê. Chỉ có bờ rạch, hàng dừa nước, và cái cầu khỉ bằng hai cây tre bắc qua mương. Nước rạch đang lên, đen bóng dưới trăng.

Tôi chạy tới ôm bà từ phía sau. Tôi tưởng sẽ bị kéo theo. Người bà gầy mà xương to, ngày thường tôi đỡ bà ngồi dậy còn thở dốc.

Bà nhẹ hều. Tôi nhấc bổng bà lên được, như nhấc một đứa con nít ba bốn tuổi. Bà không vùng ra. Bà ngả đầu ra sau, dựa vào vai tôi, nói nhỏ bên tai:

"Chị cõng em về đi. Chân em mỏi lắm. Em đi từ hôm qua đến giờ."

* * *

Ba nghe tiếng tôi la thì chạy ra, ở trần, tay cầm cây đèn dầu. Hai cha con khiêng bà vô. Lúc đặt xuống giường thì bà nặng trở lại, nặng đến nỗi ba phải gồng, gân cổ nổi lên. Bà nằm im, mắt nhắm, thở đều, như ngủ đã lâu.

Ba ngồi xuống mép giường. Ba cầm bàn chân trái của bà lên, rọi đèn coi. Lòng bàn chân dính bùn, dính mấy cọng cỏ ống, và ở mũi chân, mấy móng chân bị tưa ra, rướm máu. Ba cứ ngồi cầm bàn chân của má mình như vậy, đèn dầu trong tay kia run làm cái bóng ba trên vách chao qua chao lại.

"Cái chân này chết rồi mà con."

Tôi không trả lời được.

Sáng ra cậu Phong lại tới. Cậu gõ búa vô gối trái, không giựt. Cậu lấy cây kim chích nhẹ vô lòng bàn chân, bà không động đậy. Cậu đứng lên, gãi đầu, nói chắc bà lết ra, chứ đứng đi là không có được. Ba nhìn cậu, nói tao thấy má tao đứng. Cậu không nói gì nữa. Lúc về cậu không cười, không hút thuốc ngoài sân như lần trước.

* * *

Từ hôm đó, má không vô buồng bà nữa.

Má không nói lý do. Má vẫn nấu cháo, để ngoài cửa buồng, kêu tôi bưng vô. Má mua một cây kéo nhỏ, nhét dưới gối tôi trên võng, mũi kéo chĩa ra ngoài. Má nói kéo trừ tà, mấy bà ngoài chợ chỉ. Tôi hỏi má tà gì. Má nói đừng hỏi.

Tối đó ba lấy một khúc vải trắng xé từ cái mùng cũ, cột cổ chân phải của bà vô chân giường. Ba cột chậm, cột lỏng, kê thêm miếng vải mềm cho khỏi trầy da. Cột xong ba quỳ đó lâu, trán dựa vô thành giường.

"Con xin lỗi má. Con hết cách rồi."

Bà ngủ, không nghe. Hoặc nghe mà không phải bà nghe.

* * *

Đêm đó tôi không ngủ quên. Tôi nằm với cây đèn pin trên ngực, cây kéo dưới gối. Ếch nhái kêu tới khuya. Gà gáy đợt đầu. Không có mùi khói, không có hơi lạnh. Tôi nghĩ, vậy là được rồi, cột lại là được rồi.

Gần sáng tôi thiếp đi một chút.

Tôi thức dậy khi nghe ba kêu tên tôi ngoài cửa buồng. Trời đã sáng bạch. Bà vẫn nằm trên giường, ngủ say, mền đắp ngay ngắn tới ngực.

Khúc vải trắng không còn ở chân giường.

Tôi chống tay ngồi dậy trên võng, thấy cổ chân phải mình vướng, nặng. Tôi nhìn xuống.

Khúc vải đó đang quấn quanh cổ chân tôi. Ba vòng. Đầu kia thắt nút vô dây võng. Nút thắt kiểu buộc trâu, kéo đầu này thì càng siết.

Ba tôi đứng ở cửa, nhìn cái nút. Mặt ba xám ngoét.

"Nút đó là nút má hay cột. Hồi xưa má cột xuồng như vậy."