Chương 1: Khúc cua số chín

Năm 2008 tôi ba mươi mốt tuổi, lái thuê một chiếc Kamaz ben cho ông Tuấn ở thị xã Sơn La. Xe chở xi măng từ nhà máy dưới Mai Sơn lên Điện Biên, mỗi tuần ba chuyến. Nhà tôi ở một bản người Thái bên Thuận Châu, ngay cạnh quốc lộ sáu. Vợ tôi là Ơn, đang có bầu đứa đầu, bảy tháng.

Năm ấy quốc lộ sáu đang làm lại. Ban ngày đoạn nào cũng có máy xúc, có người cầm cờ phân luồng, xe tải đứng chờ cả tiếng. Ông Tuấn bảo chạy đêm cho nhanh. Chạy đêm thì phải qua đèo Pha Đin lúc nửa đêm, ba mươi hai cây số dốc với cua, một bên vách đá, một bên vực.

Phụ xe của tôi là Toản, mười chín tuổi, người Kinh dưới Yên Bái. Nó gầy, hay cười, mặc cái áo bộ đội cũ của bố nó quanh năm. Nó nghiện thuốc lào. Dừng ở đâu nó cũng rút cái điếu cày giắt sau ghế ra rít một hơi, cả cabin lúc nào cũng có mùi khét ngai ngái. Nó thích nằm trên cái giường hẹp sau lưng ghế, kéo tấm rèm hoa xuống ngủ. Chìa khoá dự phòng của xe nó buộc dây dù đeo ở cổ, bảo để lỡ anh làm mất thì còn có em.

* * *

Người lái xe tuyến này ai cũng biết vài điều về Pha Đin. Lên đỉnh thì bấm còi ba tiếng chào. Không chửi thề khi đang qua đèo. Gặp vàng mã rải trên đường thì không cán qua. Ông Thắng, người dạy tôi lái hồi trước, còn dặn một điều mà tôi coi như chuyện đùa:

"Qua Pha Đin ban đêm, đừng để ghế giữa trống."

Cabin Kamaz có ba chỗ. Tôi cầm lái, Toản ngồi ngoài cùng, ghế giữa thường để cái túi đồ với bình nước. Tôi hỏi ông Thắng để trống thì sao. Ông không giải thích, chỉ nói ai đã chạy đủ lâu thì tự biết.

* * *

Đêm đầu tiên là cuối tháng Chín. Chúng tôi ăn cơm ở quán cơm bình dân cạnh cây xăng Thuận Châu, chín giờ tối mới đi. Trời không mưa, nhưng sương từ dưới thung lên dày, đèn pha chỉ rọi được chừng hai chục thước. Xe nặng, tôi về số thấp, máy gầm lên từng đợt.

Đèo Pha Đin phía Thuận Châu leo lên có nhiều cua tay áo. Dân lái xe đếm cua từ cây cầu sắt ở chân đèo. Cua số chín là một khúc gấp gần vòng lại, bên trái có một gốc sau sau già mọc chìa ra đường, bên phải hộ lan đã méo một đoạn.

Đèn pha quét qua gốc sau sau thì tôi thấy cô ấy.

Một cô gái đứng sát mép hộ lan. Váy Thái đen dài tới mắt cá, áo cóm trắng bó, hàng khuy bạc chạy dọc ngực. Đầu đội khăn piêu. Một tay cô giơ lên ngang vai, bàn tay xoè, vẫy chậm. Kiểu vẫy của người miền núi đi nhờ xe, không gấp gáp, như biết thế nào xe cũng dừng.

"Đừng dừng anh ơi."

Toản nói vậy, giọng tỉnh hẳn. Tôi cũng định không dừng. Đêm khuya, giữa đèo, không bản nào gần. Nhưng chân tôi đã nhả ga. Xe lăn chậm rồi đứng hẳn cách cô chừng mấy bước.

Tôi không giải thích được vì sao. Tôi chỉ nhớ lúc ấy trong đầu có câu của ông Thắng.

Toản mở cửa, nhảy xuống, đỡ cô leo lên. Cô ngồi vào ghế giữa. Toản đẩy cái túi đồ ra sau giường, ngồi lại chỗ cũ, mặt cứng đờ.

Tôi hỏi cô đi đâu. Cô không trả lời. Tôi hỏi bằng tiếng Thái, cô vẫn không trả lời. Cô ngồi thẳng, hai tay đặt trên đùi, mắt nhìn đường. Tóc cô dưới khăn piêu ướt sũng, nước nhỏ từng giọt xuống vai áo cóm. Đêm ấy không mưa.

Cabin có mùi lạ. Không phải mùi thuốc lào của Toản. Mùi rêu đá, mùi nước suối chảy qua khe núi, mùi lạnh. Tôi tắt quạt sưởi đi rồi bật lại, mùi vẫn vậy.

Tôi lái tiếp. Lên cua mười, mười một. Tôi liếc gương chiếu hậu giữa cabin. Trong gương, cô gái không nhìn đường. Cô đang quay mặt về phía sau, nhìn chằm chằm vào tấm rèm hoa che cái giường. Tôi nhìn sang bên cạnh. Cô vẫn ngồi thẳng, mặt hướng ra kính trước.

Tôi không dám nhìn gương nữa.

* * *

Gần đỉnh đèo có một khoảng đất bằng, mấy cái lán bán nước chè, ban đêm tối om. Tôi định bụng tới đó thì hỏi lại cô xuống đâu. Xe vòng qua cua cuối, đèn pha rọi vào mấy cái lán.

Toản kêu lên một tiếng.

Ghế giữa trống không. Cửa bên Toản vẫn đóng, chốt vẫn gài. Trên mặt ghế giả da chỉ còn một vệt nước, in rõ hình người ngồi, lạnh như vừa vớt dưới suối lên. Mùi rêu đá vẫn còn trong cabin.

Toản rút điếu cày ra mà tay nó run, châm ba lần không cháy. Tôi bấm còi ba tiếng chào đỉnh đèo, bấm lâu hơn mọi lần.

* * *

Xuống dốc phía Tuần Giáo, tôi đi chậm hơn hẳn. Đầu óc cứ để ở cái vệt ướt trên ghế. Chân tôi rà phanh, số thấp, xe bò như rùa.

Qua một khúc cua khuất, đèn pha đập vào một khối đen chắn gần hết làn đường. Một chiếc xe tải chở gỗ đổ ngang, đầu cắm vào vách đá, không bật đèn, không đặt cành cây cảnh báo. Gỗ tròn lăn tràn ra mặt đường.

Tôi đạp phanh. Kamaz chở mười lăm tấn xi măng rít lên, trượt đi một đoạn, dừng lại cách khúc gỗ đầu tiên chưa tới một sải tay.

Nếu tôi đi đúng tốc độ mọi khi, chiếc Kamaz đã lao thẳng vào đống gỗ, rồi theo đà mà xuống vực.

Toản ngồi im rất lâu. Rồi nó nói, không nhìn tôi:

"Cô ấy biết."

Tôi không trả lời. Tôi đưa tay sờ mặt ghế giữa. Vệt nước vẫn còn, chưa khô, mà trong cabin quạt sưởi đang thổi hết cỡ.