Chương 6: Lời ông bảo vệ

Tối thứ Ba tôi mua một chai rượu ngô ở quán đầu cổng, gói thêm ít lạc rang, mang sang chòi ông Thể. Ông đang nghe đài, cái đài Sony cũ dán băng dính đen. Thấy tôi, ông tắt đài. Ông nhìn chai rượu, nhìn tôi, rồi kéo cái ghế đẩu ra.

"Mi muốn hỏi chuyện thằng Lâm."

Tôi nói vâng. Ông rót hai chén. Tôi không biết uống, nhưng tôi cầm chén.

Ông kể chậm. Có lúc ông dừng lâu đến mức tôi tưởng ông thôi không kể nữa. Ngoài chòi, đèn đường vàng hắt lên những giọt mưa còn đọng trên dây điện.

"Năm tám bảy tau theo toà sang Tà Sình. Xử lưu động. Ngày xưa xử rứa, mang toà về tận bản cho dân xem, để dân biết sợ. Tau với hai thằng công an bê bàn lên xe tải, chở qua đèo. Đi từ sáng sớm, quá trưa mới tới."

Ông chỉ tay về phía dãy kho.

"Cái bàn mi ngồi đó. Bàn xử án. Xử xong mang về, nỏ ai dùng, quẳng vô kho cho văn thư ngồi."

Tôi nhớ đến cái mặt bàn gỗ dày, có mấy vết khía sâu ở cạnh, tôi vẫn tưởng là vết dao rọc giấy. Tôi nhớ những sáng tập hồ sơ nằm mở ngay giữa mặt bàn, đúng chỗ người ta đặt hồ sơ khi xử án.

* * *

"Xử ở sân kho hợp tác. Cả bản ra xem, đứng kín. Thằng Lâm ngồi ghế đẩu giữa sân, tay còng. Hắn gầy, đen, tóc cắt ngắn. Hắn nỏ cúi đầu. Hắn nhìn người ta, nhìn từng người."

Ông rít một hơi thuốc lào. Khói tràn ra ngoài cửa chòi.

"Rồi gọi người làm chứng. Một đứa con gái. Hai mươi, hai ba chi đó. Nó địu một đứa nhỏ trên lưng, đứa nhỏ ba bốn tuổi, to rồi mà vẫn địu. Đứa nhỏ khóc suốt. Chân nó đeo cái vòng đính đồng hào, nó giãy thì kêu lanh canh. Cả sân im mà cứ lanh canh, lanh canh."

Tôi nắm chặt chén rượu. Tôi nghĩ đến cái vòng bạc trong gói vải chàm. Rồi tôi nghĩ trẻ con Mường đứa nào chẳng đeo vòng đồng hào. Ở bản tôi đứa nào cũng có, bà nào cũng đánh cho cháu một cái.

"Con bé đứng trước bàn. Nỏ nhìn thằng Lâm. Nhìn xuống đất suốt. Ông thẩm phán hỏi chi thì nó nói nấy. Nó nói đêm hôm đó trăng sáng, nó ra bãi đá đầu bản soi cá. Nó trông thằng Lâm đứng ở cọn nước, tay cầm dao, cúi xuống rửa tay dưới suối. Nó trông rõ mặt."

"Nói trơn tru lắm. Như học thuộc."

* * *

Tôi hỏi rồi anh Lâm nói gì. Ông Thể im một lúc lâu. Ông xoay xoay cái chén rượu trên mặt bàn.

"Hắn đứng dậy. Hai thằng công an ấn vai hắn xuống mà hắn vẫn đứng dậy. Hắn nói với con bé bằng tiếng Mường. Tau nghe được."

Tôi chờ. Ông Thể nhìn vào chén rượu.

"Hắn nói: Mi nói lại đi. Mi nhìn tau mà nói lại một lần."

"Con bé có nói lại không ông?"

"Có. Nó nói lại. Y như cũ, từng chữ, trăng sáng, bãi đá, cọn nước, rửa tay. Nhưng nó vẫn nỏ nhìn hắn. Nó đưa tay ra sau lưng bịt tai đứa nhỏ lại, rồi mới nói."

Ông uống cạn chén.

"Sau đó thằng Lâm ngồi xuống. Từ đó tới hết buổi xử hắn nỏ nói câu nào nữa. Đến lúc cho nói lời sau cùng hắn mới nói, cũng chỉ xin con bé nói lại. Rứa thôi."

Tôi hỏi tên người con gái ấy. Ông Thể nheo mắt nhìn tôi. Nhìn lâu, lâu hơn một câu hỏi cần.

"Tau nỏ nhớ. Con gái bản Pheo. Mắt to."

Rồi ông quay đi, với tay bật cái đài, vặn nhỏ.

* * *

Tôi ngồi thêm một lúc. Ông kể thêm một chuyện, không phải tôi hỏi. Chuyện này ông nghe người ta kể lại, ông không chứng kiến.

"Hôm thi hành án, người ta hỏi hắn có muốn chi không. Hắn xin một bát nước. Người ta tưởng hắn khát. Hắn nỏ uống."

"Hắn nhúng ngón tay vô bát, rửa từng ngón một. Rửa kỹ lắm. Người ta hỏi rửa chi, tay mi có chi mô. Hắn nỏ trả lời."

Tôi về phòng mà không nhớ đã chào ông chưa. Đêm ấy tôi nằm nghe suối. Tôi nghĩ đến một đứa bé ba bốn tuổi được bịt tai trong khi mẹ nó nói những câu học thuộc. Tôi nghĩ đứa bé ấy giờ khoảng tuổi tôi.

Sáng hôm sau tôi sang chòi nói với ông Thể là tối nay tôi sẽ ở lại kho. Tôi muốn biết cái người ấy tìm gì. Ông Thể đang cho gà ăn. Ông ném nắm thóc cuối cùng xuống đất, phủi tay.

"Mi ở thì ở. Đừng tắt đèn. Lấy cái bát đổ nước đầy, để lên bàn."

Tôi hỏi để làm gì. Ông Thể quay vào chòi, nói vọng ra:

"Hắn khát."