Chương 6: Quán cơm chị Hoa

Lắc Xao là một thị trấn nằm trong lòng chảo, bốn bề núi đá vôi dựng đứng, sáng nào sương cũng trùm kín đến gần trưa. Nhà sàn gỗ xen nhà xây, chợ nhỏ, mấy cây xăng, mấy hiệu tạp hoá chữ Lào ngoằn ngoèo. Chú Thản dẫn chúng tôi đi một vòng, hỏi đâu có quán người Việt.

Quán chị Hoa ở ngay đầu chợ, mái tôn, bàn ghế nhựa đỏ, tủ kính bày đĩa thịt kho với rau muống luộc. Chị Hoa người Hương Sơn, ngoài bốn mươi, tóc buộc túm, tay áo xắn, nói giọng Hà Tĩnh đặc. Nghe chú Thản hỏi chuyện công trình làm đường năm 2001, chị đặt cái muôi xuống.

"Răng mà không nhớ. Năm nớ chị nấu cơm cho cả công trình. Ba trăm suất một ngày, tay chị phồng hết."

U tôi run run đưa cái ảnh. Chị Hoa cầm lên, nheo mắt, rồi bật cười.

"Anh Tuấn răng sứt đây mà. Cười một cái là thấy cái lỗ. Người Thái Bình, ở lán trong cùng, sát suối."

U tôi nắm chặt mép bàn.

* * *

Chị Hoa kéo ghế ngồi xuống, rót cho mỗi người cốc nước chè xanh, kể. Chị kể nhanh, hay cười, như người lâu lắm mới có dịp nói giọng quê.

Lán trong cùng có tám người, toàn Thái Bình với Nam Định. Anh Tuấn chăm, khoẻ, vác bao xi măng hai bao một lúc. Nhưng hay uống. Uống vào là mắt đỏ, đứa mô nói chi động là sinh chuyện.

"Anh Tuấn với anh Lộc người Hải Hậu thì dính với nhau như sam. Cao bằng nhau, gầy bằng nhau, đen như nhau. Đội cái mũ cối vào, đứng xa, chị gọi nhầm suốt. Gọi anh Tuấn thì anh Lộc quay lại. Hai đứa cứ cười."

Tôi để ý chị Hoa nói đến đấy thì ngừng một chút, nhìn u, như không biết có nên kể tiếp.

Chú Thản hỏi chuyện sau lũ. Chị Hoa thở ra.

"Lũ năm nớ to lắm. Suối lên cả mét, cuốn mất một đoạn đường với hai cái lán. Công trình nghỉ. Chủ thầu nợ lương, thợ bỏ về dần. Rồi có chuyện..."

Chị kể, nói nhỏ hẳn đi. Cả lán trong cùng góp tiền cơm, tiền gửi về quê, để chung trong một cái hộp sắt, giao cho một người giữ. Sau lũ mấy hôm, cái hộp mất. Anh Tuấn cũng mất. Chủ thầu đi khắp nơi bảo anh Tuấn ôm tiền cả lán bỏ trốn.

"Chị không tin," chị Hoa nói nhanh, như sợ u tôi khóc. "Anh Tuấn nóng chứ không gian. Mà răng lại trốn lúc mưa lũ, đường sạt hết, đi mô được."

U tôi không khóc. U ngồi thẳng lưng, mắt nhìn ra chợ.

"Nó không trốn. Nó nằm ở đấy."

Chị Hoa im. Một lúc chị mới hỏi nhỏ, còn anh Lộc. Chú Thản nhìn tôi. Tôi bảo cháu cũng đang muốn hỏi. Chị Hoa lắc đầu.

"Anh Lộc thì sau đó cũng đi. Nghe đâu lấy vợ người Lào, ở mạn dưới, cách đây mấy chục cây. Chị không gặp lại."

* * *

Ông trưởng bản tên Khăm, người thấp, da nâu sạm, quấn cái xà rông kẻ ô. Chú Thản nói chuyện với ông bằng thứ tiếng Lào lõm bõm, chị Hoa đỡ lời. Ông nghe xong thì gật, bảo đào được, nhưng phải cúng ma bản, cúng ma rừng, một con gà trống, một chai rượu, một nắm xôi. Đào xong không được mang xương đi qua giữa bản. Phải đi đường vòng bờ suối.

Rồi ông nói thêm một câu. Chị Hoa dịch lại, giọng không còn cười.

"Ông nói chỗ cây me nớ, người bản không ai đi. Đêm hay thấy có lửa. Một đốm nhỏ, đỏ, như người ngồi hút thuốc."

* * *

Chị Hoa đóng quán sớm, dẫn chúng tôi đi. Rẽ khỏi đường nhựa, theo một lối mòn đất đỏ, qua một bãi ngô người Lào trồng, xuống dần về phía tiếng suối. Đất ở đây đỏ thẫm, dính vào dép, bết vào ống quần, đỏ như son. Tôi cúi nhìn gót dép mình, rồi không dám nhìn nữa.

Chỗ lán cũ giờ chỉ còn mấy cái cọc gỗ mục cắm lố nhố trong cỏ tranh. Một đống tôn rỉ. Một cái bếp kiềng đá vỡ. Con suối chảy ngay dưới, nước trong, róc rách.

Cây me ở sát mép dốc. Già, thân xù xì, tán rộng, quả lủng lẳng nâu sẫm. Cách gốc me chừng ba sải tay là một tảng đá to bằng cái bàn, rêu bám nửa dưới. Trên mặt đá, một vệt sơn đỏ đã phai, quét ngang, như ai đánh dấu làm mốc.

Đúng như giọng ấy nói. Từng thứ một.

U tôi quỳ xuống giữa gốc me với tảng đá, chắp tay, không nói thành tiếng.

Tôi đứng sau u, nhìn xuống đất. Và tôi thấy chúng.

Quanh gốc me, trên lớp đất đỏ phẳng, rải rác những nhúm nhỏ màu đen. Bã thuốc lào đã cháy, gõ ra từ nõ điếu. Một nhúm, rồi một nhúm nữa, rồi hàng chục nhúm, cũ có, mới có, có nhúm đã mưa trôi thành vệt, có nhúm còn nguyên hình tròn của cái nõ.

Tôi cúi xuống sát hơn. Một nhúm ngay cạnh chỗ đầu gối u tôi, mới tinh, còn vàng.

Từ giữa nhúm ấy, một sợi khói mảnh như sợi chỉ đang bốc lên.