Chương 7: Đêm sát mạn ghe

Sáng hôm sau tôi đợi ba uống xong ly trà mới hỏi. Tôi để tấm hình ghe Phước Lộc lên mâm, ngay chỗ hôm trước tôi để cây kẹp con bướm.

"Bà cụ bán khoai là bà ngoại con phải không ba?"

Ba nhìn tấm hình. Lần này ba không đứng dậy bỏ đi. Có lẽ ba mệt rồi. Có lẽ cái cuộc điện thoại tối qua đã lấy hết sức ba.

"Ừ. Bà ngoại con."

Ba kể. Không nhiều, mà đủ. Hồi đó ba chạy ghe lúa thuê cho chủ ghe Phước Lộc ở Phụng Hiệp, chuyến nào xuống Cần Thơ cũng ghé chợ nổi.

Ba gặp má ngồi phụ bà ngoại bán khoai. Ba mua khoai hoài, mua tới cả ghe ăn không hết. Bà ngoại không ưa ba. Bà nói dân chạy ghe như nước lớn nước ròng, hôm nay ở đây mai đã trôi tuốt đâu. Bà cấm má.

"Má con mười tám. Ba hai mươi ba. Tụi ba ngu lắm con."

Một đêm tháng Mười, má bỏ nhà xuống ghe. Ghe Phước Lộc chở lúa đi Sóc Trăng, Bạc Liêu, má đi theo, hai tháng mới quay lên. Lúc quay lên thì bà ngoại đã mất. Chết trôi ở vàm, lúc chèo đi kiếm má.

"Má con chưa bao giờ về Ba Láng nữa. Đám giỗ cũng không về. Má con sợ."

Tôi hỏi sợ cái gì. Ba không nói tiếp. Ba cầm tấm hình lên, nhìn hồi lâu, rồi đưa trả lại cho tôi.

"Con giữ đi. Ba giữ nó hai mươi mấy năm rồi, đủ rồi."

* * *

Ba không nói gì về cuộc điện thoại. Tôi cũng không hỏi. Tôi đã nghe đủ để biết má còn sống, đang bịnh, đang muốn về. Tôi ngồi một mình ở lái ghe cả buổi chiều. Tôi nghĩ mười bốn năm nay má ở đâu, có nhớ tôi không, có biết tôi bán cà phê ở cái chợ mà ngày xưa má ngồi bán khoai không.

Tôi nghĩ tới câu bà ngoại nói, ho dữ lắm, ốm nhom à. Bà biết. Bà biết trước cả tôi.

Đêm đó ba không uống rượu. Ba trải chiếu nằm ngay cửa khoang, chắn giữa tôi với mạn ghe phía ngoài rạch. Ba để cây đèn dầu leo lét ở đầu chiếu, không thổi tắt. Đó là lần đầu từ hồi tôi lớn, ba nằm gần tôi như vậy.

* * *

Tôi thức dậy vì ghe nghiêng.

Không phải nghiêng mạnh. Chỉ một chút, như có ai vừa bước lên mạn ghe bên ngoài. Cái ghe nhà của tôi nặng mấy tấn, người lớn bước lên chỉ làm nó rung nhẹ. Mà lần này nó nghiêng hẳn về một bên, rồi đứng yên ở đó, không trở lại.

Cây đèn dầu vẫn cháy. Ngọn lửa nằm rạp xuống, xanh lè.

Mùi khoai. Ngọt, nóng, đặc quánh trong khoang, như có ai đặt nồi khoai ngay giữa sàn rồi giở nắp. Lẫn trong đó là mùi bùn sét, lạnh, tanh.

Ba đã ngồi dậy. Ba ngồi quỳ trên chiếu, mặt hướng về phía vách ván bên ngoài rạch. Lưng ba cứng đơ.

Bên kia vách ván, có ai đó đang vuốt tay lên gỗ. Tiếng rột rột, chậm, từ đầu ghe chạy về phía lái. Như người mù dò đường. Như người đi tìm một cánh cửa.

Rồi tiếng gõ. Ba tiếng, nhẹ, trên vách ván ngay chỗ tôi nằm.

"Mỹ ơi."

Giọng bà ngoại, sát bên tai tôi, chỉ cách một lớp ván dày hai đốt tay.

"Mỹ. Mở cửa cho má coi mặt con chút."

Tôi cắn chặt mép mền. Nước mắt tôi chảy ra mà tôi không biết vì sợ hay vì gì khác.

Ba bò tới sát vách ván. Ba chắp hai tay lại, cúi đầu xuống gần chạm sàn. Ba nói, giọng run mà rõ:

"Má ơi. Mỹ chưa về. Con lạy má. Mỹ chưa về."

Bên kia im lặng. Rồi giọng bà đổi khác. Không còn là giọng hỏi thăm. Nó trầm xuống, khàn đặc, như có nước trong cổ.

"Mày đó hả. Mày dắt con tao đi đâu?"

Ba không trả lời ngay. Hai vai ba run lên.

"Bữa đó tụi con không thấy má. Sương quá. Tụi con không thấy."

Câu đó ba nói như đã tập đi tập lại cả đời.

* * *

Bên ngoài không còn tiếng gì nữa. Ghe nhà từ từ trở lại thăng bằng. Mùi khoai nhạt dần, mùi bùn ở lại. Ngọn đèn dầu đứng thẳng lên, vàng trở lại.

Ba vẫn quỳ đó, trán chạm sàn, rất lâu. Tôi không dám kêu ba.

Tới khi gà trên bờ gáy, ba mới đứng dậy, mở tấm bạt cửa khoang, bước ra ngoài. Tôi theo sau.

Trời chưa sáng hẳn. Sương còn quấn quanh mấy cây cọc. Trên mạn ghe phía ngoài rạch, từ mũi tới lái, có một hàng dấu bàn tay bằng bùn sét xám xanh. Dấu nào cũng năm ngón, xòe ra, áp sát lên gỗ. Hàng dấu tay dày lên ở chỗ vách ván ngay chỗ tôi nằm, chồng lên nhau, như có người đứng đó áp tay lên vách cả đêm.

Ba múc nước rạch, dội. Dội hoài, dấu tay vẫn không trôi. Phải lấy bàn chải chà, chà tới trầy cả lớp sơn, mới mờ đi.

Ba chà xong thì ngồi bệt xuống sàn ghe, thở dốc. Tôi đứng sau lưng ba, muốn hỏi câu "tụi con không thấy" nghĩa là sao. Không thấy cái gì. Mà tôi không hỏi được.

Tôi đi vô khoang, định xếp mền. Ngay cạnh cái gối của tôi, trên tấm chiếu, có một củ khoai lang luộc. Vỏ đỏ, còn nóng, hơi bốc lên nghi ngút.

Một đầu củ khoai có dấu cắn. Dấu răng người, nhỏ, đều, như của một cô gái.