Chương 11: Gương mặt bên trái

Tôi quay qua.

Ánh lửa nhang đỏ lập lòe trong khói trầm. Người đàn bà ngồi trên nửa chiếu bên trái, hai chân xếp một bên, kiểu đàn bà miền Tây ngồi trên sạp ghe. Áo bà ba tím than ướt sũng. Tóc dài xõa xuống, nước chảy thành dòng từ ngọn tóc xuống chiếu. Bàn tay chị vẫn nắm cổ tay tôi.

Lần này chị không quay mặt vô vách. Chị nhìn thẳng vô tôi.

Mặt chị trắng nhợt, hơi phù, môi tím. Nước sông đã ở trên khuôn mặt đó ba ngày trước khi người ta vớt lên ở cù lao Mây. Nhưng tôi nhận ra. Tôi nhận ra ngay, như người ta nhận ra một món nợ.

Gò má cao. Chân mày rậm, đuôi xếch. Cái nốt ruồi nhỏ ở khóe miệng trái.

Đó là người đàn bà đội nón lá, ngồi ở cái bàn trong góc quán tôi, chỗ ánh đèn không tới, chiều mười sáu tháng Hai năm Tân Tỵ.

* * *

Tôi đã kể rằng tôi không nhớ mặt chị. Không phải. Tôi nhớ. Tôi đã thấy khuôn mặt đó mỗi lần nhắm mắt suốt một năm qua, rồi tôi tập không thấy nữa.

Tôi đã kể rằng tôi không nhớ câu thứ hai chị hỏi. Không phải.

Chiều hôm đó, sau khi tôi nói dạ, em là Lụa, chị ngước lên nhìn tôi dưới vành nón. Mắt chị sưng. Chị hỏi rất nhỏ, như sợ người bàn bên nghe:

"Em biết ảnh có vợ hông?"

Tôi đứng đó với ly trà đá trong tay. Tôi hai mươi hai tuổi, đen, tóc ngắn, chưa ai dạm hỏi, và có một người đàn ông chiều nào cũng lên quán ăn cơm, gỡ xương cá kỹ, nhìn tôi như chưa ai nhìn. Tôi biết. Tôi đã biết từ tháng Chạp, khi đứng trên bến thấy ghe anh neo giữa sông, có một người đàn bà tóc dài phơi đồ trên mui. Tôi đã biết từ cái miếng vá chỉ xanh lá mà má anh run tay không cầm nổi đũa.

Tôi nói:

"Dạ biết."

Chị không nói gì nữa. Chị để tiền dưới ly, đứng dậy đi ra bến. Không quay đầu.

* * *

Tôi cũng đã kể rằng tôi làm rớt cái kẹp tóc. Không phải.

Chiều hai mươi tám Tết năm đó, anh Tư lên quán lần cuối trước khi nghỉ Tết. Lúc anh đứng dậy trả tiền, tôi gỡ cái kẹp con bướm đỏ trên đầu xuống, nhét vô túi áo sơ mi của anh. Tôi nói, cho anh nhớ em mấy bữa Tết. Anh cười.

Tôi biết ai sẽ giặt cái áo đó. Tôi biết ai sẽ móc túi áo trước khi bỏ vô thau. Tôi biết mà tôi vẫn nhét vô. Tôi tự nói với mình là tôi không nghĩ tới. Tôi đã nói với mình câu đó suốt hơn một năm.

Người đàn bà trước mặt tôi buông cổ tay tôi ra. Chị xòe bàn tay kia ra.

Trong lòng bàn tay chị là cái kẹp tóc nhựa hình con bướm, màu đỏ, đã bạc đi vì nước. Một bên cánh gãy mất một mẩu, cạnh lởm chởm.

Tôi mở tay mình ra. Mảnh nhựa đỏ nằm đó. Tôi không cần ướm. Tôi biết nó vừa.

* * *

Chị không nói gì. Chị chỉ đưa bàn tay cầm kẹp lên, áp vô vách ván bên trái, chỗ bốn đường cào mới. Rồi chị kéo xuống, chậm. Rẹt.

Ngoài thân ghe, dưới nước, tiếng cào cũng kéo xuống theo. Rẹt.

Và tôi hiểu. Không ai nói, mà tôi hiểu, rõ như đang đứng ở đó đêm ấy.

Chiều mười sáu tháng Hai, chị lên Cái Vồn coi mặt đứa con gái có cái kẹp tóc. Đứa con gái đó nói dạ biết. Chị về ghe. Nửa đêm, gần tới vàm Trà Ôn, chị hỏi chồng của con nào, hỏi đi hỏi lại. Chồng chị không trả lời. Chị chạy ra sau lái, có thể chị trượt chân, có thể chị muốn nhảy, tôi không biết, chị không cho tôi biết phần đó.

Phần chị cho tôi biết là bốn ngón tay bám vô mép be ghe bên trái. Bám, trượt, bám lại. Nước ròng kéo chân chị ra sau, chân vịt quay ngay đó. Chị ngước lên. Chồng chị đứng cách một sải tay, cầm đèn pin, rọi xuống mặt chị.

Anh không cúi xuống. Anh đứng đó và châm một điếu thuốc.

Lâu cỡ hút hết một điếu thuốc. Rồi mới tắt máy. Rồi mới la.

* * *

Chị chết vì một câu dạ biết. Vì một cái kẹp tóc nhét vô túi áo. Vì một điếu thuốc. Tôi đứng trong mui ghe, nước lườn lên tới bắp chân, và tôi hiểu rằng hai phần ba cái chết đó là của tôi.

Người đàn bà nhìn tôi. Không giận. Không oán. Chỉ nhìn, như chiều hôm đó dưới vành nón. Rồi chị cầm tay tôi, đặt cái kẹp tóc gãy cánh vô lòng bàn tay tôi, gấp các ngón tay tôi lại.

Ngoài cửa, đốm thuốc lá tắt. Tôi nghe tiếng đầu lọc rơi xuống nước.

Tiếng chốt sắt trượt ra khỏi khoen. Cửa lùa mở. Ánh đèn pin rọi thẳng vô mặt tôi, chói tới mức tôi phải đưa tay lên che.

Anh Tư ngồi xổm ở ngưỡng cửa. Anh không nhìn tôi. Anh rọi đèn qua nửa chiếu bên trái, chỗ bó nhang đang cháy dở, chỗ nước đọng thành vũng hình người, rồi mới rọi lại mặt tôi.

"Em nói chuyện với ai đó Lụa?"